Speech van Glodi Mbwete, 2026

Wij betalen de prijs

Wij betalen de prijs. Elke dag opnieuw.

Ik ben hier geboren. In Nederland. Maar mijn verhaal begint niet hier. Mijn ouders komen uit Kinshasa. De hoofdstad van de Democratische Republiek Congo. Een land dat niet arm is. Laat me dat herhalen for the people in the back: Congo is niet arm. In Congo is meer dan 70% van alle grondstoffen te vinden die wij nodig hebben voor een electronische apparaten.

Dus Congo is rijk. Rijk aan grondstoffen. Rijk aan potentie. Maar leeggeroofd. Uitgeput. Gebroken En toch stond mijn wieg hier. In Den Haag. De stad van vrede en recht. Hmm, vrede en recht. Maar voor wie? Want als kind van Congolese ouders draag ik een ongemakkelijke waarheid met me mee: mijn leven hier… is verbonden met hun lijden daar. Ik groeide op in Nederland, maar leerde al jong dat mijn afkomst iets was om te verbergen. Op school hoorde ik: “Congo is één van de armste landen ter wereld.” Maar niemand zei: Congo ís arm gemaakt.

Wij betalen de prijs voor jouw iPhone. Wij betalen de prijs voor jouw Tesla.

Wij betalen de prijs voor de zogenaamde “groene” toekomst van Europa. Groen voor wie? Het kleurt eerder rood

Want terwijl hier politici debatteren en miljarden extra voor defensie rechtvaardigen, klinkt hun stilte over het lijden elders des te luider.

Er wordt gezwegen over de genocide in het oosten van Congo. Er wordt gezwegen over de handen die bloeden.

Er wordt gezwegen over de lichamen die breken.

Er wordt gezwegen over de levens die nooit de kans krijgen die ik hier wel kreeg.

Wij betalen de prijs.

Kinderen betalen de prijs. Moeders betalen de prijs.

Hele generaties betalen de prijs.

En dat is de harde waarheid: er is niets “groen” aan een systeem dat gebouwd is op uitbuiting. Er is niets “duurzaam” aan een wereld waarin sommige levens minder waard zijn dan batterijen. Dus nee—dit is geen ver-van-je-bed-show. Dit is geen geschiedenis. Dit gebeurt nu. Op dit moment.En de vraag is niet meer of we het weten. De vraag is: wat doen we ermee?

Aan jullie hier, we doen alsof we geen keuze hebben. Alsof we elk jaar een nieuwe telefoon nodig hebben. Alsof gemak belangrijker is dan mensenlevens. Maar dat is niet waar. Je hebt een keuze. Koop minder.

Gebruik langer. Stel vragen. Weiger om weg te kijken.

En aan de ministers in de 2e Kamer: leiderschap is niet meelopen met de lijn van het moment. Leiderschap is niet even aansluiten bij een moreel statement en daarna doorgaan alsof er niets veranderd hoeft te worden, zoals we zagen bij Rob Jetten.

Dus ik vraag u:

blijft u praten?

Of durft u te handelen? Blijven we wegkijken? Blijven we profiteren? Of durven we eindelijk te erkennen: dat onze rijkdom gebouwd is op hun verlies? Op mijn verlies, op het verlies van Democratische Republiek Congo

Wij betalen de prijs. Sudan

Palestina Betalen de prijs

Maar hoe lang nog? Dat is de vraag.

Beste medestrijders,

Wat een kracht om hier vandaag samen te staan. Zoveel mensen, zoveel stemmen, met één duidelijke boodschap: racisme en fascisme horen niet thuis in ons land.

En laten we eerlijk zijn over waarom we hier staan.

We zien hoe racisme steeds vaker wordt verpakt als beleid.

Hoe uitsluiting wordt verkocht als “veiligheid”.

Hoe grondrechten onder druk staan.

We zien hoe ongedocumenteerde mensen, moslims, vluchtelingen en zwarte mensen worden gecriminaliseerd om hun bestaan. Hoe vrouwen, trans, queer personen en mensen met een beperking worden uitgesloten.

Hoe mensen met een dubbele nationaliteit worden gewantrouwd en hun rechten verliezen.

En hoe protest en solidariteit verdacht worden gemaakt.

Dit zijn geen incidenten.

Dit is een politieke richting.

En precies, daarom staan wij hier.

Wij trekken een grens.

Vandaag is 21 maart. De Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. 60 jaar geleden uitgeroepen door de VN.

Deze dag werd ingesteld 6 jaar na het bloedbad in Sharpeville in Zuid-Afrika.

Maar het is ook een herinnering aan verzet.

Want na Sharpeville gaven mensen niet op. Over de hele wereld kwamen mensen in actie. Jarenlang organiseerden zij protesten en boycots, totdat het apartheidsstaat viel.

Dat leert ons: verandering komt niet vanzelf.

Onrecht en appartheid stopt alleen als mensen opstaan.

En dat is precies wat wij vandaag doen.

Voor een wereld zonder racisme, fascisme en oorlog.

Voor rechten die niet worden afgebroken, maar verdedigd.

Voor een samenleving waarin niemand wordt uitgesloten.

Voor het beschermen van natuur en  mensenlevens, overal ter wereld

Voor gelijkwaardigheid, niet later, maar nu.

Dit is niet de strijd van één groep.

Dit is de strijd van ons allen.

Dus laten we niet alleen vandaag hier staan.

Laten we morgen doorgaan.

In onze buurten, op ons werk, in onze netwerken.

Want vrijheid, gelijkheid en menselijkheid zijn geen gunsten.

Het zijn rechten.

En rechten bestaan alleen als wij ze blijven verdedigen.

Dank jullie wel.