Speech van Rocher Koendjbiharie, 2026

Er woedt een strijd in Nederland. De afgelopen weken, maanden en zelfs jaren denk ik steeds vaker na over wat het betekent om in Nederland te wonen. Over wat het betekent om Nederlander te zijn. Maar ben ik dat? Een Nederlander? Volgens sommigen niet. En die mensen willen een claim leggen op Nederland. Maar van wie is Nederland nou echt?

En, is Nederland ook niet iets wat wij, als mensen, als Nederlanders, zelf hebben bedacht? Wat tientallen generaties aan mensen hebben verzonnen? In al die honderden jaren dat Nederland bestaat is wat Nederland is en was continu veranderd. Iedere generatie geeft zelf betekenis aan wat Nederland is en over die generaties heen verschuift en verandert de vorm van Nederland.

Nu heeft Nederland een gure vorm aangenomen. Door de illusie van een bedreiging van buitenaf zijn mensen bereid om op de vuist te gaan met iedereen die in hun ogen een Vreemdeling is. Terwijl ik alleen maar denk: the call is coming from inside the house.

Een paar weken geleden zag ik via omroep Human een videoclip uit de documentaire ‘We komen niets verkopen’. De documentaire gaat over een groep vrijwilligers die bij vreemden op de deur kloppen en in gesprek gaan over verdelende thema’s. In deze clip zie ik vrijwilligers Eline en Jos in gesprek met een oudere witte vrouw. Zij vertelt dat ze bang is voor moslims. Ze zegt dat ze veel moslims kent en dat ‘het’ niet samengaat.

Eline reageert daarop en vertelt over dat ze uit een gemixt gezin komt: haar moeder is katholiek, haar vader sjiitisch islamistisch, en dat is altijd mooi samengegaan. De oudere vrouw deelt vervolgens ook zelf een verhaal. Veertig jaar geleden raakte ze goed bevriend met een Egyptische man in zijn eigen restaurant. Op mijn scherm zie ik een twinkeling in haar ogen als ze dat vertelt. Maar ze deelt ook dat ze bang wordt van wat ze op het nieuws hoort. En daar zit ’t ‘m. De boodschappen van politici, van politici uit ons eigen land, worden uitvergroot. Ze zaaien angst en twijfel, en die groeien uit op haat.

Het eerste wat ik dacht toen ik de oudere vrouw hoorde spreken was: waarom laat ze zich toch die angst aanpraten? Waarom kijkt ze niet verder en stelt ze zich niet meer open op? Maar nee, dat zijn niet de enige vragen die ertoe doen. De vragen die we onszelf en elkaar moeten stellen zijn ook: waarom laten we mensen in macht, zoals politici, angst en haat zaaien? Waarom laten we ons tegen elkaar opzetten? Ieder van ons wordt geraakt door een steeds sneller veranderende wereld. Een duurder leven. Een geforceerde oorlogseconomie en -mentaliteit. Genocides. Een ontwrichtende klimaatcrisis. Het raakt ons allemaal.

En toch krijgen we aangepraat dat onze buren, onze collega’s of vreemden in de supermarkt het probleem zijn. Maar wij onderling hebben zoveel meer met elkaar gemeen. Als het aan die politici ligt, dan moeten wij allemaal opdraven en ons in bochten wringen voor hun eisen. De loopgraven in. Meer betalen om de gaten in hun begroting te dichten terwijl grote bedrijven flierefluitend door kunnen gaan. Wij moeten alsmaar inleveren, en gaandeweg zijn we elkaar ook gaan haten.

Daarom zeg ik aan heel Nederland: geloof niet wat politici je aanpraten. Zij wijzen naar bepaalde groepen als het probleem. Maar die groepen bestaan ook uit mensen. Die net als ieder ander verlangens en wensen en dromen hebben. Zij hebben lief, zij hebben verdriet. Net als jij. En net als ik. En wat ons allemaal verbindt is onze gedeelde menselijkheid. Vergeet nooit tot welke liefde je in staat bent en hoeveel warmte je te geven hebt. Dank jullie wel.

https://rocherkoendjbiharie.substack.com/p/mijn-speech-op-de-demonstratie-tegen

Beste medestrijders,

Wat een kracht om hier vandaag samen te staan. Zoveel mensen, zoveel stemmen, met één duidelijke boodschap: racisme en fascisme horen niet thuis in ons land.

En laten we eerlijk zijn over waarom we hier staan.

We zien hoe racisme steeds vaker wordt verpakt als beleid.

Hoe uitsluiting wordt verkocht als “veiligheid”.

Hoe grondrechten onder druk staan.

We zien hoe ongedocumenteerde mensen, moslims, vluchtelingen en zwarte mensen worden gecriminaliseerd om hun bestaan. Hoe vrouwen, trans, queer personen en mensen met een beperking worden uitgesloten.

Hoe mensen met een dubbele nationaliteit worden gewantrouwd en hun rechten verliezen.

En hoe protest en solidariteit verdacht worden gemaakt.

Dit zijn geen incidenten.

Dit is een politieke richting.

En precies, daarom staan wij hier.

Wij trekken een grens.

Vandaag is 21 maart. De Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. 60 jaar geleden uitgeroepen door de VN.

Deze dag werd ingesteld 6 jaar na het bloedbad in Sharpeville in Zuid-Afrika.

Maar het is ook een herinnering aan verzet.

Want na Sharpeville gaven mensen niet op. Over de hele wereld kwamen mensen in actie. Jarenlang organiseerden zij protesten en boycots, totdat het apartheidsstaat viel.

Dat leert ons: verandering komt niet vanzelf.

Onrecht en appartheid stopt alleen als mensen opstaan.

En dat is precies wat wij vandaag doen.

Voor een wereld zonder racisme, fascisme en oorlog.

Voor rechten die niet worden afgebroken, maar verdedigd.

Voor een samenleving waarin niemand wordt uitgesloten.

Voor het beschermen van natuur en  mensenlevens, overal ter wereld

Voor gelijkwaardigheid, niet later, maar nu.

Dit is niet de strijd van één groep.

Dit is de strijd van ons allen.

Dus laten we niet alleen vandaag hier staan.

Laten we morgen doorgaan.

In onze buurten, op ons werk, in onze netwerken.

Want vrijheid, gelijkheid en menselijkheid zijn geen gunsten.

Het zijn rechten.

En rechten bestaan alleen als wij ze blijven verdedigen.

Dank jullie wel.